FinScan.vn

Phần mềm & Công nghệ

Các anh chị kế toán đang dùng gì cho công việc hàng ngày

FinScan.vn08/10/20266 phút đọc

Chia sẻFacebookLinkedInEmail

Trong các buổi đào tạo, tôi hay hỏi một câu:

"Ngoài phần mềm kế toán chính, ai vẫn đang mở thêm Excel để làm việc?"

Gần như lần nào cũng có rất nhiều người giơ tay.

Thực tế đó khá dễ hiểu. Công việc kế toán ở Việt Nam hiện nay không nằm gọn trong một phần mềm. Kế toán viên thường phải dùng cùng lúc phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, HTKK, Excel và khá nhiều công cụ nhỏ khác.

Máy tính xách tay hiển thị bảng điều khiển phần mềm kế toán trên bàn làm việc

Phần mềm kế toán chính

MISA, FAST và BRAVO là những cái tên quen thuộc nhất.

MISA có lợi thế về số lượng người dùng, cập nhật chính sách nhanh và hệ thống hỗ trợ rộng. FAST tồn tại lâu năm, ổn định và có lượng người dùng đã quen với hệ thống trong nhiều năm. BRAVO thiên nhiều hơn về ERP, phù hợp với doanh nghiệp có quy trình phức tạp và nhu cầu tùy biến cao.

Các phần mềm này xử lý khá tốt nghiệp vụ kế toán chuẩn. Nhưng khi cần đối chiếu nhiều nguồn dữ liệu, phân tích bất thường hoặc xuất dữ liệu theo một yêu cầu riêng, kế toán thường phải dùng thêm công cụ khác.

HTKK và hóa đơn điện tử

HTKK gần như là công cụ bắt buộc trong công việc kê khai thuế.

Hóa đơn điện tử thì đa dạng hơn với MISA, VNPT, Viettel, FPT, BKAV và nhiều nhà cung cấp khác. Mỗi hệ thống có cách xuất dữ liệu, định dạng XML và API riêng.

Khi doanh nghiệp có nhiều nguồn dữ liệu, việc đối chiếu giữa hóa đơn điện tử, sổ kế toán và tờ khai thuế có thể mất khá nhiều thời gian — và đây là việc không phần mềm nào tự làm thay được.

Excel vẫn là công cụ không thể thiếu

Dù doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm nào, Excel vẫn xuất hiện gần như ở mọi phòng kế toán.

Tổng hợp dữ liệu nhiều chi nhánh, tính tuổi nợ theo tiêu chí riêng, lập báo cáo theo mẫu của công ty mẹ, xử lý file import hoặc kiểm tra dữ liệu trước khi đưa vào phần mềm — rất nhiều việc cuối cùng vẫn quay về Excel.

Không ít kế toán viên còn tự xây macro hoặc VBA để xử lý những công việc lặp lại. Có những file được sử dụng nhiều năm và gần như trở thành một "phần mềm nội bộ" của riêng doanh nghiệp.

Những tool nhỏ đang ngày càng nhiều

Đây là mảng ít được viết nhất nhưng lại gần với thực tế làm việc nhất.

Khi phần mềm chính không giải quyết được một nhu cầu cụ thể, người dùng tự làm hoặc tìm công cụ nhỏ để xử lý: đọc XML hóa đơn và chuyển sang Excel, đối chiếu hóa đơn với sổ kế toán, chuẩn hóa dữ liệu để import, kiểm tra trùng lặp hoặc bất thường, tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau.

Nhiều công cụ như vậy đang được chia sẻ trong các nhóm kế toán qua Zalo hoặc giữa những người quen biết nhau. Tool hữu ích nhưng không có tài liệu, không rõ ai phát triển, không biết có an toàn để dùng với dữ liệu thật hay không.

Vấn đề không phải là thiếu tool — mà là không có nơi nào để kế toán viên biết cái nào đáng tin, cái nào nên tránh.

AI bắt đầu trở thành một công cụ mới

Từ vài năm gần đây, ChatGPT, Claude và các công cụ AI cũng bắt đầu xuất hiện bên cạnh Excel.

Kế toán viên dùng AI để tra cứu nhanh một vấn đề, đọc và tóm tắt văn bản dài, hỗ trợ soạn giải trình hoặc tìm hướng xử lý một nghiệp vụ chưa quen. Không ít người hỏi tôi: "Anh có dùng ChatGPT để đọc thông tư không?" — câu hỏi mà ba năm trước không ai đặt ra.

Ở thời điểm hiện tại, AI chủ yếu vẫn đóng vai trò trợ lý hơn là thay thế phần mềm kế toán. Nhưng cách làm việc đang thay đổi, từng chút một.

Vậy kế toán viên thực sự cần gì?

Có lẽ không phải là một phần mềm duy nhất làm tất cả — cái đó không tồn tại và nhiều khả năng sẽ không bao giờ tồn tại với nghiệp vụ kế toán Việt Nam vốn nhiều ngoại lệ.

Thực tế hợp lý hơn là mỗi người tự ghép một bộ công cụ phù hợp với mình: phần mềm chính lo phần nghiệp vụ chuẩn, Excel lo phần linh hoạt, tool nhỏ giải quyết những bài toán lặp đi lặp lại tốn thời gian, AI hỗ trợ tra cứu và xử lý thông tin nhanh hơn.

Vấn đề hiện nay là mỗi kế toán viên phải tự mò từng bước một, không có nơi nào để tham khảo đánh giá trung thực từ người thực sự làm nghề.

FinScan.vn được xây dựng từ chính chỗ thiếu đó.

Bạn đang dùng công cụ nào ngoài phần mềm kế toán chính?

Chia sẻ với chúng tôi tại finscan@finscan.vn →